Medya mı metot mu?

Giriş

Bu çalışmada teknoloji, medya, metot (yöntem) kavramlarının nasıl tanımladıklarına bakarak öğretim teknolojilerinin odaklanması gereken değerin medya mı yoksa metot mu olması gerektiğinin açığa kavuşturulması amaçlanmıştır. 1983’de başlamış ve halen devam etmekte olan medya-yöntem tartışması “Medyanın öğrenmeye etkisi var mı? Etkisi olabilir mi?” soruları etrafında gelişmiştir ( Yazıcı & Kültür, 2016).   Richard E. Clark (2000) Teknolojinin tanımının çeşitliliğinin, tartışma sürecindeki kargaşanın asıl nedeni olduğunu ifade etmiştir ( akt.  Yazıcı & Kültür, 2016). Medya-Yöntem tartışmasını zora sokan bir unsurda tarafların terimleri aynı anlamda kullanmadıkları olmuştur (Clark, 2000; Shrock, 1994 akt.  Yazıcı & Kültür, 2016). Bundan dolayı öncelikle terimlerin tanımlanması araştırmada faydalı olacaktır.

Teknoloji: Bilim ve deneyimler sayesinde geliştirilen araç ve metotlar ile karşılaşılan problemleri çözme sürecidir (Yazıcı & Kültür, 2016).

Yöntem (Metot) : Öğretenin bir konuyu öğretmek için öğretim teorilerini ve prensipleri üzerine kurulmuş olan materyaller ile izlenen yoldur (Yazıcı & Kültür, 2016).

Medya : Türkçe karşılığı araç, aracı ya da ortam olan öğretimde bilgisayar, kitap, televizyon gibi araçlardır (Yazıcı & Kültür, 2016).

Clark 1983 de yayınlanan “Medyadan öğrenme araştırmalarını tekrar değerlendirme” makalesinde medyanın öğrenmeye katkıda bulunmadığını söylemiş. Sekiz yıl sonra ise Kozma “Medya ile öğrenme” isimli makalesinde medya ile yöntem arasında bir bağ olduğunu belirterek Clark’a cevap vermiştir. Bu tartışmanın öğretim teknolojisi alanının kendisini sorgulaması bakımından önemli olduğu düşünülmektedir (Yazıcı & Kültür, 2016). Shrock (1994) bu tartışmanın alan için önemli olduğunu belirterek ne yapmaya çalıştığımız, kim olduğumuz ve alanın kendisini sorgulaması sorunlarına yardımcı olabileceğini düşünmektedir (akt.  Yazıcı & Kültür, 2016).

35 yıl önceki medya araçları ile günümüzdeki medya araçları şüphesiz teknolojinin de gelişimi ile değişime girmiştir. İçinde bulunduğumuz yıllar da teknolojik gelişmeler oldukça hızlıdır. E-öğrenme, oyunla öğrenme, mobil öğrenme, sosyal ağlar, çevrimiçi öğrenme ortamlarıyla ilgili birçok çalışma gerçekleştirilmektedir (Yazıcı & Kültür, 2016). Sosyal medya destekli bir ortam ile görüntü, yazı ve ses bir araya toplanıp alternatif bir öğrenme ortamı yaratılabilmektedir (Toğay vd., 2013). Bu nedenle sosyal medya eğitim süreçlerini gerçekleştirebilecek birçok özelliğe sahiptir. Teknolojik yenilikleri eğitimde kullanırken, yeninin özellikleri, fonksiyonları, olası yararları kadar hangi öğrenme/öğretme metodu çerçevesinde kullanılabileceği de önemlidir. Çünkü pedagojik yaklaşımla örtüşmeyen bir teknoloji ile öğretim yapmak mümkün değildir (Öztürk & Talas, 2015).

 Teknoloji tek başına kullanıldığında öğrenmeyi desteklemez yalnızca kolaylaştırır, etkili öğretim yöntemleri ve tasarımları ile kullanıldığında öğrenmeyi destekler (Yang, Wang & Chiu, 2014). Öğretim teknolojileri alanındaki kişileri en önemli görevlerinden biriside yeni gelişmelere açık ve esnek olmak, öğretim ve öğrenim için yeniliklerden nasıl faydalanılması gerektiğini araştırmaktır (Yazıcı & Kültür, 2016). Medya öğrenmeyi etkiler mi sorusu yerine öğrenme ve öğretmeyi kuvvetlendirmek için ne yapılması gerektiğini tartışmalıyız. Hangi yollarla ve nasıl düzenlemesi gerektiğini düşünmeliyiz. Akyol ve Çağıltay (2007) da tartışmada medyanın etkisinin olup olmaması değil, medyanın öğretimi ve öğrenimi geliştirmesi için neler yapmamız gerektiğini hangi metotlar üzerinde yoğunlaşmamız gerektiğini belirtmişlerdir (akt. Yazıcı & Kültür, 2016).

Öğrenme hedeflerini gerçekleştirirken medyanın yalnız bırakılmadan, önemli olan metodun öğrenci ihtiyaçlarına göre biçimlendirilip süslenip medya ile beraber ortaya konulmasıdır. Öğretim teknolojileri alanının asıl odaklanması gereken değerinin metot olduğunu odaklanırken de medyayı göz ardı etmemesi gerektiğini düşünüyorum.

Kaynakça:

Öztürk, M. F., & Talas, M. (2015). Sosyal medya ve eğitim etkileşimi. Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks7(1), 101-120.

Toğay, A., Akdur, T. E., Yetişken, İ. C., & Bilici, A. (2013). Eğitim süreçlerinde sosyal ağların kullanımı: Bir MYO deneyimi. XIV. Akademik Bilişim Konferansı, 28-30.

Yang, K. T., Wang, T. H., & Chiu, M. H. (2014). How technology fosters learning: Inspiration from the “Media Debate”. Creative Education5(12), 1086-1090.

Yazıcı, C., & Kültür, C. (2016). Medya mı yöntem mi? Bitmeyen tartışma. İçinde K.Çağıltay & Y. Göktaş (Eds.) Öğretim teknolojisinin temelleri: Teoriler, Araştırmalar, Eğilimler (123-140). Ankara: Pegem Net Yayıncılık

YAZAR: Mehmet BEBEK
Mersin Ünv. Eğitim Bil. Enst. Yüksek Lisans Öğr.